BEWintersporte is ook beschikbaar op wintersport.be
sluiten
Kun je tijdens de wintersport hoogteziek worden?

Kun je tijdens de wintersport hoogteziek worden?

Rogier op 3 maart 2018 · 34 reacties

Op hoge bergen heb je kans op hoogteziekte
Op hoge bergen heb je kans op hoogteziekte
Deze week, in de wintersport-vraag van de week antwoord (en wat extra achtergrond) op de vraag:

Kun je in de tijdens de wintersport hoogteziek worden?

Heb je ook een wintersportgerelateerde vraag stuur deze naar rogier@wintersporters.nl dan zorgen wij voor een antwoord.

Wat is hoogteziekte

Hoogteziekte ontstaat door het slecht aanpassen van het menselijk lichaam op hoogte. Het is een verzameling ziekteverschijnselen die ontstaan als je te snel naar een te grote hoogte gaat. Hoogteziekte kan optreden vanaf ongeveer 2500 meter hoogte. Maar meestal ontstaat hoogteziekte pas boven de 3500 meter.

Niet elk persoon is even gevoelig voor hoogteziekte. Ook kan het de ene keer zijn dat je niet hoogteziek wordt tot de top van de Mont Blanc en de andere keer al veel verschijnselen hebt op 3000 meter. Men weet niet precies hoe dat verschil in gevoeligheid ontstaat. 10-25% van de mensen krijgt al hoogteziekte vanaf 3000 meter.

Hoogteziekte kan optreden vanaf 2500 meter
Hoogteziekte kan optreden vanaf 2500 meter

Hoogteziekte ontstaat door gebrek aan zuurstof in de lucht en door de verminderde hoeveelheid zuurstof in je lichaam. Het meetsysteem van ons lichaam (ons lichaam meet niet de hoeveelheid zuurstof in het bloed maar juist het koolzuurgas) raakt van slag. Hierdoor ontstaat hoogteziekte.

Acclimatiseren

Om compleet te acclimatiseren moet je meerdere weken op hoogte verblijven. Door het leven op hoogte maakt ons lichaam extra rode bloedcellen aan. Hierdoor kan er meer zuurstof door het bloed vervoerd worden. Dankzij het erytropoëtine hormoon wat onze nieren afscheiden bij een verlaagde zuurstofspanning wordt het rode beenmerg aangezet om meer rode bloedcellen aan te maken. Eenmaal geacclimatiseerd kan een mens gewoon op grote hoogte leven. Tot ongeveer 6000 meter, hierboven wordt langdurig leven onmogelijk. Op 8000 meter kan een mens maar enkele dagen gezond in leven blijven.

De symptomen

Al de onderstaande kenmerken zijn kenmerken van hoogteziekte. Op hoogte is de stelregel dat dit allemaal sowieso hoogteziekte is totdat het tegendeel (griep, verkoudheid etc) bewezen is.

  • kortademigheid;
  • hoofdpijn;
  • misselijkheid;
  • slecht slapen;
  • gebrek aan eetlust;
  • Onregelmatige ademhaling in de slaap;
  • Verlaagde urineafgifte;
  • Licht oedeem op handen, voeten en gezicht;
  • Tintelende vingers.

Bij het stijgen naar extreme hoogtes kan er ook hersenoedeem en longoedeem ontstaan. Kenmerken van hersenoedeem:

  • Zware hoofdpijn (die niet verdwijnt met pijnstillers);
  • Verlies van coördinatie, geheugenverlies, sufheid e.d.;
  • Onverschillig, apathisch gedrag;
  • Vreemd gedrag, dubbelzien, hallucinaties;
  • Epileptische aanvallen;
  • Verlammingsverschijnselen.

Kenmerken van longoedeem:

  • Abnormale oververmoeidheid, moeilijk ademhalen (ook bij rust), snelle hartslag;
  • Bloed opgeven: ophoesten van roze, roestkleurig slijm;
  • Blauwachtige lippen en/of nagels;
  • Bewusteloosheid.

Kun je de tijdens de wintersport hoogteziek worden?

Te snel stijgen naar grote hoogte kan voor hoogteziekte zorgen. Zo zullen sommigen van jullie wel herkennen dat je de eerste avond in bijvoorbeeld Val Thorens een wat suffig gevoel hebt. Misschien zelfs wel een beetje hoofdpijn en een verlaagde eetlust: dat is hoogteziekte. Dus ja, je kunt hoogteziek worden op wintersport. Ook kan je lichaam kenmerken vertonen van hoogteziekte door het nemen van een lift naar de top van het gebied. Het is bekend dat vrij veel mensen zich slecht voelen op de top van de ruim 3800 meter hoge Aiguille du Midi boven Chamonix. Echt ernstig is het op wintersport echter zelden, en dat is omdat de remedie op ski's namelijk erg makkelijk is, namelijk afdalen.

Afdalen is de beste remedie
Afdalen is de beste remedie

Wat is de remedie?

Tegen hoogteziekte is de allerbeste remedie: snel afdalen. Laat dat nou net zijn wat veel wintersporters graag doen op de wintersport. Lekker naar beneden skiën. Omdat maar weinig wintersportdorpen hoog genoeg liggen voor de kans op serieuze hoogteziekte is het vaak voldoende om snel af te dalen als je tijdens het skiën hoofdpijn (of andere symptonen) krijgt. Het afdalen van 500 tot 1000 meter is vaak al voldoende om de verschijnselen te stoppen. Drink ook voldoende vocht (absoluut geen alcohol), meer dan 3 liter per dag is verstandig.

Kortom

Het antwoord op de vraag is dus: Ja, je kunt hoogteziek worden tijdens de wintersport. Maar het is zelden ernstig en vaak zul je het misschien niet eens echt merken. Afdalen is voldoende en er zijn maar weinig accommodaties in de Alpen zo hoog dat de kans op gevaarlijke hoogteziekte aanwezig is.

Op de hoogte blijven van de laatste artikelen? Meld je aan voor onze wekelijkse nieuwsbrief!


Plaats een reactie

Om te posten op dit forum heb je een account nodig. Login of maak een account aan.

Reacties

  • evr66 3 maart 2018 · 08:17
    Herkenbaar, op de AdM zelfs eens gestrekt gegaan (in de zomer trouwens, geen idee van de effecten van hitte of kou hiet op)
    Edwin van Riel
  • CJAHulskamp 3 maart 2018 · 08:26
    Na een tip hier besloten om volgend jaar een dag langer in Denver (Colorado) te verblijven voordat we naar Breckenridge (2950 M) vertrekken, om de kans op hoogte ziekte te verkleinen.
    May the ski force be with you !!
  • laco 3 maart 2018 · 08:36
    Heb daar nooit bij stil gestaan. Dit jaar op zaterdag in de Dolomieten aangekomen en op zondag de Marmolada gedaan (3000m+)(Gelukkig) niks gemerkt van hoogteziekte.
  • Mirel020 3 maart 2018 · 10:59
    Ziek niet maar wel herkenbaar voornamelijk het slechte slapen gemerkt (dromen, vaak wakker en eenmaal wakker tamelijk onrustig) tijdens verblijven in L3V en Paradiski. Ik slaap 99% van de tijd heerlijk tijdens de wintersport in genoemde gebieden is het echt opgevallen dat ik nooit uitgerust wakker word en vaak gebroken nachten ken.

    Eenmaal wakker lijkt het lichaam in een soort 'aan-stand' te staan of veel langer te blijven.

    Kan echt genieten van het moment dat je wakker wordt en denkt ik moet plassen, na terugkomst je hoofd op je kussen te leggen en na 30seconden alweer slaapt. Op de wintersport nog nooit meegemaakt dat direct weer slapen.

    Dacht dat het lag aan de hele dag inspanning, opgedane indrukken, de spieren die toch meer te verduren krijgen dan normaal etc. Eenmaal wakker voel je ineens ook overal die pijntjes in de benen 😉

    Ook wel eens gedacht, wellicht is het de hoogte maar ik vind dan 2100meter 'zo laag' en daarbij zoveel mensen komen daar.
  • MarcoB73 3 maart 2018 · 11:43
    Voor Onze eerste Skitrip naar Monte Rosa hadden we in 2009 een kamer geboekt in het beroemde en helaas afgebrande refugio Guglemina. Na een vlucht naar Milaan en een transfer naar Alagna hebben we een paar uur kunnen skiën. Aangekomen bij het refugio werd mijn skimaat bleek, misselijk en was er de bekende hoofdpijn. Op aanraden van roberto afgedaald naar Alagna en 2 dagen in een hotel geslapen. De laatste 2 nachten zonder grote problemen in het refugio overnacht. Een geweldige ervaring!
  • Quick 3 maart 2018 · 11:55
    Toen ik wat jonger was, met mijn ouders het befaamde treintje naar de Jungfraujoch (3454m) gepakt en vanuit daar naar de Sphinx. Had toen ook wel last van flinke hoofdpijn en dergelijke, te meer omdat je dan ook wat langer op die hoogte verblijft. Tot pakweg 3000 meter heb ik er geen last van, maar dat komt ook omdat je vanaf de top van een dergelijk skigebied vaak snel weer afdaalt naar lager gebied.
    Mr. Slow
  • mukkie 3 maart 2018 · 16:19
    Tijdens de tocht van Valtournenche naar Zermatt (3800m) voel ik het wel altijd de laatste minuut in de lift tot de top. Inderdaad: even een stukje skiën en je zit lager. Dan is de duizeligheid weg!
  • Auke83 3 maart 2018 · 16:32
    Interessant artikel!
    Ik heb nooit wat gemerkt rond de 3000m.
    Wel ben ik een keer een dagje naar Saas Fee gegaan en meteen naar de top op 3500m. Daarboven aangekomen voelde ik me meteen lichtjes, het leek een beetje op duizeligheid. Meteen maar een stuk gaan dalen, daarna ging het gelijk weer beter. Is dit een vorm van hoogteziekte? Ik was namelijk hooguit een kwartier op die hoogte, en er gauw weer van af. Of ga je er pas wat van merken als je uren of dagen daarboven bent? En blijven de symptomen wat langer hangen?
    *bericht bewerkt door Auke83 op 3 mrt 2018 16:33 (2% bewerkt)
  • Annie-s 3 maart 2018 · 16:52
    Helaas altijd last van bij slecht weer. Het is aardig te onderdrukken met primatour maar als het sneeuwt ski ik tegenwoordig niet meer. Ik ben er alleen maar ziek van. Helaas.
  • Edwin. 3 maart 2018 · 16:56
    Interessant artikel!
    Ik heb nooit wat gemerkt rond de 3000m.
    Wel ben ik een keer een dagje naar Saas Fee gegaan en meteen naar de top op 3500m. Daarboven aangekomen voelde ik me meteen lichtjes, het leek een beetje op duizeligheid. Meteen maar een stuk gaan dalen, daarna ging het gelijk weer beter. Is dit een vorm van hoogteziekte? Ik was namelijk hooguit een kwartier op die hoogte, en er gauw weer van af. Of ga je er pas wat van merken als je uren of dagen daarboven bent? En blijven de symptomen wat langer hangen?Auke83 op 3 mrt 2018 16:32


    Op die hoogte merk je dat na dagen juist niet, volgens mij. Na een langere tijd ben je er juist aan gewend. tenzij je boven een kritische grens komt zoals hierboven beschreven. Het komt doordat jij een (kleine) inspanning levert, stilzit in die metro naar boven, en vervolgens boven weer een inspanning levert waarbij je lichaam (iets) meer zuurstof nodig heeft dan in een ruststand en op die hoogte is er dan minder aanwezig. Je gaat ook in 1 keer van een lagere hoogte naar die grote hoogte. Als jij daarboven rustig binnen was gaan zitten dan was dat ook prima geweest, volgens mij. Op grotere hoogte zou ik eerder gaan dalen.

    In Saas Fee heb ik dat niet gehad, maar zoals hierboven gezegd wel in een bepaalde vorm dus op de Aguille du Midi. Ik liep van het dorp 1015 meter naar 2300 en daar heb ik toen de lift gepakt die ineens naar 3846 gaat. Terwijl ik eigenlijk wat meer op adem had moeten komen. Daarboven vond ik het eerst zo mooi en liep ik gelijk die trappen op, bellen naar m'n moeder, en kwam vervolgens niet uit m'n woorden omdat ik ineens heel erg op adem moest komen en naar zuurstof liep te happen. Overigens niks ernstigs en niet zozeer last gehad, maar moest duidelijk even paar minuten wennen na een inspanning en gelijk van een relatief lage hoogte naar een grote hoogte ging.

    Ik heb er verder nog nooit last van gehad. Geen symptomen. Maar over het algemeen ook niet ineens grote hoogtes overbrugd en altijd geleidelijk omhoog gegaan. Wel op grotere hoogtes geweest, maar bijna altijd wandelend/hikend. M'n lichaam kan wel wat hebben, gok ik.

    @Rogier, heb je er zelf wel eens last van gehad? Nu in Nederland zeker last van de laagte 😋 (nu op de beurs, toch?)
    *bericht bewerkt door Edwin. op 3 mrt 2018 17:01 (3% bewerkt)
    Never Stop Exploring
  • Frank 3 maart 2018 · 18:50
    In VT heb ik wel eens moeite met inspanningen (boodschappen omhoog sjouwen) de eerste twee dagen. Een heel milde hoofdpijn soms ook. Veel water drinken helpt echt.
    Tot een paar jaar geleden had je een soort kluun-stuk op 3000 meter hoog als je naar Orelle wilde. Die paar honderd meter (of minder) met ski's aan de voeten of op de schouder waren redelijk pittig, dan merk je wat hoogte doet.

    Enige tijd geleden heb ik mij enigszins in de gevolgen van hoogte verdiept in verband met een reis naar Tibet.
    Het kort ergens verblijven valt wel mee. Wij gingen tot ruim 5200 meter. Dat leverde eigenlijk helemaal geen problemen op (in het busje en op die hoogte rondwandelen).

    Het overnachten op die hoogte (in het Everest Base Camp) was pittiger. Daarbij bleek gevoeligheid voor hoogteziekte onvoorspelbaar. Sommigen had de busjes zuurstof nodig die we bij ons hadden, anderen niet. Veel mensen hadden hoofdpijnklachten. Bij een daling van al een paar honderd meter verdween die.

    Bij voorbereiden van de reis heb ik gelezen dat acclimatiseren voor hoogte pas echt zin heeft rond de 2500 meter. Wij zijn naar Xining (2500 meter) gevlogen en daar even verbleven. Daarna zijn we met de trein telkens hoger gegaan, over een pas van ruim 5000 meter uiteindelijk naar Lhasa (3600-3800 meter). Traplopen kostte daar echt moeite de eerste dagen. Daar zijn wij weer enkele dagen verbleven voordat we echt de hoogte in zijn gegaan. Toen we terug waren in Lhasa leek de hoogte daar overigens gewoon laaglandniveau.

    Tegen hoogteziekte kun je preventief medicatie nemen, Diamox. Bij een hoogte zoals in Tibet is dat aan te raden. Wij hebben dat ook gedaan. Een nadeel: bier smaakt met die medicatie smerig zout!

    *bericht bewerkt door Frank op 3 mrt 2018 19:19
    2018: Val Thorens!
  • MountainHugger 3 maart 2018 · 19:48
    Nooit over nagedacht dacht echt dat het pas boven 4000m kon optreden.
    Maar heb er dus nog geen last van gehad.
  • Morzel 3 maart 2018 · 20:08
    Helaas altijd last van bij slecht weer. Het is aardig te onderdrukken met primatour maar als het sneeuwt ski ik tegenwoordig niet meer. Ik ben er alleen maar ziek van. Helaas. Annie-s op 3 mrt 2018 16:52

    Dan is het hoogstwaarschijnlijk geen hoogteziekte, maar eerder kinetose (zelfde als wagenziekte) waarbij de informatie van je evenwichtsorganen en wat je ziet niet met elkaar overeenkomen en je hersenen er dan maar de brui aangeven.

    Hoogteziekte gaat niet weg door te stoppen met bewegen, kinetose klaart snel op als je stopt met bewegen en je zintuigen geen conflicterende waarnemingen meer moeten verwerken.
  • Carla46 3 maart 2018 · 22:00
    de weersomstandigheden op dat moment zullen ook meespelen in het verhaal van hoogteziekte neem ik aan? Hoe vochtig en koud de lucht is misschien ook.

    Zelf al op de matterhorn glacier paradise geweest (3883m) Als je daar even moet lopen met de ski´s door die tunnel merk je wel meteen...
  • DrPhil 3 maart 2018 · 22:37
    Klein Matterhorn, daar moest ik ook meteen aan denken. Wonderbaarlijker genoeg merk ik daar niks, het lopen met de ski’s gaat niet moeilijker. Terwijl mijn conditie toch niet echt goed is. In hoeverre heeft je conditie invloed?
  • Rogier admin 3 maart 2018 · 23:15
    @rPhil Dat weet men niet zo goed. Een betere conditie is beter, maar geen enkele garantie.
    Click. Click. Peace
  • MiTi 3 maart 2018 · 23:46
    Ik heb toch echt een heel goede conditie, maar eenmaal boven aangekomen bij de AdM gaat het steevast mis. Enorme kloppende hoofdpijn en erg duizelig. In andere skiliften heb ik nergens last van en verblijven in VT is ook geen probleem. Alleen de AdM en een x in de lift bij La Grave. Meteen naar beneden is dan idd de enige oplossing. 😔
    Winter is coming
  • MF 5 maart 2018 · 09:16
    Dit geldt overigens niet alleen voor volwassenen, maar met kinderen/baby's tot 2 jaar wordt het zelfs afgeraden om, zonder een paar dagen te acclimatiseren op hoogten boven 2000 meter te verblijven. Dan gaat het om de overgang van zeeniveau naar bergniveau. Baby's die in het hooggebergte geboren zijn, hebben niet te maken met zo'n overgang maar die van ons wel. Tenzij je eerst minstens vier dagen op een hoogte tussen de duizend en tweeduizend meter acclimatiseert. Zo went hij geleidelijk aan de andere luchtdruk. Nog beter is het al te grote hoogtes helemaal te vermijden met jonge baby’s: ze kunnen het benauwd krijgen doordat er minder zuurstof in de lucht zit. En ze zijn zo klein, ze kunnen het niet aangeven natuurlijk.
    Daarom zijn wij vorig jaar niet naar Val Thorens gegaan met onze kleine van toen 9 maanden.
  • Hisaria 5 maart 2018 · 16:44
    Alleen even kort gemerkt bij Klein Matterhorn dat ik het trappetje iets te sportief naar boven nam en beetje duizelig was. Na minuutje zitten alweer weggetrokken.

    Van Val Thorens weet ik dat er mensen zijn die na een week goed ziek kunnen zijn omdat ze continue op die hoogte zitten. Gebeurt niet vaak overigens.

    @Rogier, je geeft aan van de 6000m grens. Wel interessant dat dit bij Sherpa's niet geldt en ze daadwerkelijk zijn aangepast door de jaren heen. http://www.cam.ac.uk/research/news/himalayan-powerhouses-how-sherpas-h...
  • Edwin. 5 maart 2018 · 20:45
    Alleen even kort gemerkt bij Klein Matterhorn dat ik het trappetje iets te sportief naar boven nam en beetje duizelig was. Na minuutje zitten alweer weggetrokken.

    Van Val Thorens weet ik dat er mensen zijn die na een week goed ziek kunnen zijn omdat ze continue op die hoogte zitten. Gebeurt niet vaak overigens.

    @Rogier, je geeft aan van de 6000m grens. Wel interessant dat dit bij Sherpa's niet geldt en ze daadwerkelijk zijn aangepast door de jaren heen. http://www.cam.ac.uk/research/news/himalayan-powerhouses-how-sherpas-h...
    Hisaria op 5 mrt 2018 16:44


    Volgens mij zijn sherpa;s ook gewoon mensen. Die zijn wellicht wat meer gewend, maar die hebben net zo goed zuurstof nodig
    Never Stop Exploring
  • Rogier admin 5 maart 2018 · 20:49
    Tuurlijk hebben ze zuurstof nodig. Maar zij zijn door eeuwenlange evolutie veel beter in staat om op grote hoogte in leven te blijven.
    Click. Click. Peace
  • Edwin. 5 maart 2018 · 21:00
    Tuurlijk hebben ze zuurstof nodig. Maar zij zijn door eeuwenlange evolutie veel beter in staat om op grote hoogte in leven te blijven.Rogier op 5 mrt 2018 20:49

    Dat is toch ook gewenning? Als zij daar al op hoogte geboren worden dan past het lichaam zich vanzelf aan. Sherpa's zullen minder snel hoogteziekte krijgen omdat zij eigenlijk altijd geacclimatiseerd zijn.Net als mensen die in Ojmjakon wonen en 8 maanden per jaar diepvriestemperaturen hebben.

    heb je er overigens zelf wel eens last van gehad?
    Never Stop Exploring
  • Rogier admin 5 maart 2018 · 22:31
    @Edwin. Nee het gaat verder dan dat, zij hebben gentische aanpassingen in hun lichaam die hun lichaam echt geschikter maakt voor het leven op hoogte. Dat staat me bij van verschillende artikelen die ik erover heb gelezen. Maar die zou ik opnieuw moeten opzoeken om het fijne ervan weer boven te halen.

    Ik heb er zeker last van gehad. Ik heb in Zuid Amerika tot goed over de 6000 meter geklommen en in Europa op veel toppen van ruim 4000 dan krijg je er vroeg of laat altijd wel een keertje mee te maken 😉
    Click. Click. Peace
  • Rogier admin 5 maart 2018 · 22:33
    The shared sequence variants and hemoglobin trait between Sherpas and Tibetans indicate a shared genetic basis for high‐altitude adaptation, consistent with the proposal that Sherpas are in fact a recently derived population from Tibetans and they inherited adaptive variants for high‐altitude adaptation from their Tibetan ancestors.

    https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5241213/...
    Click. Click. Peace
  • Suzanne4 5 maart 2018 · 22:53
    Ik ben wel eens misselijk geweest met de trein naar de Jungfraujoch. Onderweg in het station waar je een blik hebt op de Gletscher voelde ik me niet erg lekker. Daarna naar 3450m hoogte had ik het nog een beetje moeilijk mee. Even gezeten, wat gedronken en rustig rond gelopen en toen voorzichtig door gelopen naar de Mönchsjochhütte op 3650m. Gelukkig omdat wij heel rustig aan deden geen last meer gehad.
    Mijn zoon viel in de hut als een blok in slaap (in 2013 toen 9 jaar) helemaal bekaf.

    Ik heb nog een keer gehad in 1995 in Sölden, waren met de trein naar Oetz gekomen en gelijk dezelfde middag wezen skiën. Ik hoorde van meiden dat ze last van misselijkheid, duizeligheid en hoofdpijn hadden en dat ze weer naar beneden gingen. Ik kreeg zelf ook last van hoofdpijn maar ik dacht dat het wel over zou gaan. We hadden slecht geslapen in de trein. We gingen 's avonds uit eten maar de hoofdpijn bleef. Ik dacht 's avonds (al vroeg in bed) dat er naalden in mijn hoofd staken zo'n pijn had ik. Ik ging over mijn nek en het was nog steeds niet over. Slechte nacht gehad en ik hoopte het nooit meer mee te maken. Ik ben vrijwel zeker van dat het door de hoogte kwam.
    *bericht bewerkt door Suzanne4 op 5 mrt 2018 22:56 (14% bewerkt)
  • Peggy-May 6 maart 2018 · 10:37
    "Ik heb er zeker last van gehad. Ik heb in Zuid Amerika tot goed over de 6000 meter geklommen en in Europa op veel toppen van ruim 4000 dan krijg je er vroeg of laat altijd wel een keertje mee te maken 😉
  • Peggy-May 6 maart 2018 · 10:38
    @Rogier Heb je toen Diamox geslikt?
  • Peggy-May 6 maart 2018 · 10:42
    (Sorry, berichten hoorden bij elkaar.)
  • Rogier admin 6 maart 2018 · 10:43
    @Peggy-May Nee! nooit wel aspirine.
    Click. Click. Peace

Plaats een reactie

Om te posten op dit forum heb je een account nodig. Login of maak een account aan.