BEWintersporte is ook beschikbaar op wintersport.be
sluiten

Wat is het effect van het warme zeewater?

Wat is het effect van het warme zeewater?
Roel op 2 september 2018 · 5 reacties

Afwijking oppervlakte in ° C ten opzichte van 1971-2000
Afwijking oppervlakte in ° C ten opzichte van 1971-2000

Na zo'n hete zomer vragen veel mensen mij wat de invloed is van al dat warme zeewater dat Europa nu omringt. De temperatuur van het oppervlaktewater ligt enkele graden hoger dan normaal (zie kaart, bron: meteociel.fr), dus werpt de vraag zich op wat dit betekent voor het Alpenweer de komende maanden. Is er in de herfst hierdoor meer sneeuw te verwachten of houdt die warmte een echte kou-uitbraak juist tegen? Hieronder volgen een aantal antwoorden.

Hoeveel warmer?

Dat het zeewater (en het water van de meren) in Europa warmer is dan gebruikelijk zal geen verrassing zijn. Maandenlange hitte, veel zon en relatief weinig wind waardoor er geen menging plaatsvond heeft onder andere in de Middellandse Zee, de Noordzee en de Oostzee voor watertemperaturen gezorgd die 2 tot 5 graden boven normaal liggen (op basis van het gemiddelde tussen 1971 en 2000).

Bron: NOAA
Bron: NOAA

Atlantische oceaan te koud

Zoomen we uit naar de wereldkaart, dan zien we een blauwe vlek op de Atlantische Oceaan die ook al op het Europa-kaartje zichtbaar is. Daar is het oppervlaktewater kouder dan normaal. Dit lijkt een gevolg van smeltend pakijs op Groenland. Het Noordpoolgebied zelf heeft ook minder ijs dan normaal. Op dit moment kun je bijvoorbeeld met gemak via de Noordoostpassage van Europa naar Azië varen, wat in 2009 voor het eerst lukte.

Koud zeewater is een mogelijke trigger voor het ontstaan van hogedrukgebieden, wat voor die plek zou betekenen dat de stroming boven Europa meer noordelijk wordt, en er een grotere kans op kou en sneeuw is in de Alpen. Er is echter geen 1-op-1 relatie tussen koud water en het ontstaan van een hogedrukgebied; dit is van veel meer factoren afhankelijk.

Voedingsbodem voor neerslag

Zoomen we weer in op het zeewater dat direct grenst aan Europa, dan geeft het warme water op de eerste plaats kans op meer neerslag. In een normale herfst weet relatief koude lucht uit de Poolstreken al regelmatig Europa te bereiken. Als die luchtmassa's over het zeewater strijken ontstaan gemakkelijk storingen met buien. Als het zeewater extra warm is, is er meer energie voorradig en kan er extra vocht worden opgenomen. Dit resulteert in meer neerslag en, mits de lucht koud nog genoeg is, in meer sneeuw.

Stroming uit west tot noord gunstig

Dan moet de wind dus wél uit de goede richting komen. Zoals gezegd biedt het koudere zeewater op de Atlantische Oceaan geen garantie voor gunstige noordenwinden. Komt de wind van het Russische vasteland of bereikt de koude lucht überhaupt niet de Alpen dan gebeurt er ook niks. De west- en noordalpen hebben baat bij een windstroming tussen west en noord. Hoe kouder de lucht van oorsprong is en hoe langer deze over zee waait, des meer vocht er kan worden opgenomen en hoe meer sneeuw er valt uit een weststau of nordstau. Als de lucht minder koud is zal het in de herfst eerder regenen.

Setting voor sneeuw in de West- en Noordalpen
Setting voor sneeuw in de West- en Noordalpen

Zuidalpen: via een omweg

Bij de zuidalpen is er geen directe aanstroming mogelijk. Hier zal de koude lucht met een omweg moeten geraken want de alpenhoofdkam schermt neerslag uit het noorden grotendeels af. Dat is geen ramp, er hoeft namelijk maar een beetje kou naar de warme Middellandse Zee af te zakken en er ontstaan hier vanzelf actieve storingen. De genuadepressie is de bekendste. Zo'n storing die juist in de hogere luchtlagen uit koudere lucht bestaat zuigt zelf vocht aan vanaf de Middellandse Zee. Deze lucht condenseert, er ontstaan wolken en tegen de wijzers van de klok regenen en sneeuwen de wolken uit tegen de zuidkant van de Alpen. Ook hier helpt een warme zee mee om meer neerslag te krijgen.

Setting voor sneeuw in de Zuidalpen
Setting voor sneeuw in de Zuidalpen

De adder onder het gras is echter de sneeuwgrens. Wil je in de herfst geen hoge sneeuwgrens dan moet de koude lucht al zijn binnengestroomd of de neerslag moet intensief genoeg zijn. Het feit dat de Middellandse Zee veel dichter bij de Alpen ligt dan de Noordzee is een voordeel, want er gaat onderweg weinig vocht verloren. Als het maar hard genoeg regent daalt de sneeuwgrens op een gegeven moment vanzelf (check dit artikel). Van de andere kant is die ligging een nadeel want als de neerslag niet zo intensief is of de genuadepressie zuigt lucht aan vanuit Noord-Afrika, dan zorgt de warme zee juist voor een hoge sneeuwgrens.

Warme zee alleen is niet genoeg

We hebben in de herfst dus wat geluk nodig om echt te profiteren van relatief warm zeewater. Hoge- en lagedrukgebieden moeten op de goede plek liggen, anders hebben we er niks aan. Als ze wel op de goede plek liggen moet de aanstroming goed zijn en de instromende lucht niet te warm. Dan staan ons leuke winterse verrassingen te wachten. Zo niet, dan is warm zeewater voor de Alpen eerder verloren energie of zelfs een sta-in-de-weg.

Op de hoogte blijven van de laatste artikelen? Meld je aan voor onze wekelijkse nieuwsbrief!


Plaats een reactie

Om te posten op dit forum heb je een account nodig. Login of maak een account aan.

Reacties

  • GiGi 2 september 2018 · 07:05
    Helder artikel. Dank.
    gigiski.com | deskiclub.nl
  • Birdheart 2 september 2018 · 07:56
    Oftewel het kan gaan sneeuwen en het kan gaan dooien

    als mijn gedachten daar zijn, maar ik ben hier, waar ben ik dan?
  • Jeffrey. 2 september 2018 · 10:06
    Helder Roel!
    Seriously snow addicted family!
  • Zeeuwski 3 september 2018 · 12:22
    Het zit em dus, zoals altijd, in de finesses...
    Bedankt voor de heldere uitleg @Roel!
  • Benjamin_ski 3 september 2018 · 21:01
    Duimen dan voor een heerlijke witte herfst! Zeer interessante uitleg trouwens @roel

Plaats een reactie

Om te posten op dit forum heb je een account nodig. Login of maak een account aan.