BEWintersport is ook beschikbaar op wintersport.be
sluiten
Roadtrip door Oost-Duitsland

Roadtrip door Oost-Duitsland

Roel op 7 december 2018 · 11 reacties

De langste gondelbaan van Noord-Duitsland in Wurmberg (Harz)
De langste gondelbaan van Noord-Duitsland in Wurmberg (Harz)

De voorjaarsvakantie staat niet bepaald bekend als een rustige vakantieperiode. Toch zijn er manieren om je te onttrekken aan die bedrijvigheid zonder heel ver te hoeven reizen. Edo en ik maakten een roadtrip langs drie Duitse skigebieden, ver verwijderd van files en drukke Alpenpassen.

Het is eind februari 2018, de voorjaarsvakantie van Midden- en Noord-Nederland is in volle gang. Enkele honderdduizenden Nederlanders zijn neergestreken in de Alpen, maar wij zijn op weg naar het oosten van Duitsland. Het is zonnig maar koud; ijzig koud met temperaturen ver onder nul. De snelweg is echter goed berijdbaar en bovenal rustig. We rijden langs glooiende heuvels en talloze windmolens.

Bestemming 1: Fichtelberg, Duits Ertsgebergte

Hier in het voormalige Oost-Duitsland liggen diverse skigebieden die nauwelijks bekend zijn. De verst gelegen van de drie bestemmingen die we aandoen is Oberwiesenthal. Na een voorspoedige reis van acht uur komen we aan in deze meest populaire wintersportplaats van het Duits Ertsgebergte, tevens het hoogst gelegen stadje van Duitsland. Dit kuuroord op 914 meter ligt beduidend hoger dan bijvoorbeeld het Oostenrijkse Westendorf of Kirchberg. De hoogte en de oostelijke ligging maken dat het bijbehorend skigebied Fichtelberg van nature sneeuwzekerder is dan bijvoorbeeld het Sauerland. Het hoogteverschil is ook wat groter: tussen het dorp en de top van de Fichtelberg zit ruim 300 meter.

De monumentale Schwebebahn in Fichtelberg
De monumentale Schwebebahn in Fichtelberg

Koude start

‘s Ochtends na het ontbijt trekt de plaatselijke ‘Schwebebahn’ als eerste onze aandacht. Het is een uit 1924 (!) stammende kabinebaan – de oudste kabinebaan van Duitsland – die ons naar de top van de Fichtelberg brengt. In 2012 is hij gerenoveerd – te zien aan de felgele liftpalen – maar verder verkeert hij in bijna originele staat. Als voorloper van de moderne Alpengondels domineert dit museumstuk het aanzicht van het skigebied en het stadje.

Het skigebied strekt zich uit over twee toppen: de Fichtelberg en de Kleine Fichtelberg. Eerstgenoemde is met 1215 meter de hoogste berg van het voormalige Oost-Duitsland. Beide hebben een kenmerkende afgeplatte bergtop. Mede daardoor is het een echt beginnersgebied. Onder de Schwebebahn lonkt echter iets anders. De enige zwarte afdaling van het skigebied ligt er wel erg strak bij. Het zonnetje schijnt, dus wie maakt ons wat? Vol enthousiasme storten we ons vanaf de top de helling in, maar de snelheid neemt af. Niet omdat we alweer beneden staan of omdat de sneeuw slecht is. Nee, de extreme kou maakt dat we even gas terugnemen. Na een minuutje en iets beter ingepakt hervatten we de afdaling. Een heerlijk begin van de dag!

Ook Fichtelberg heeft een snelle stoeltjeslift
Ook Fichtelberg heeft een snelle stoeltjeslift

We gaan weer omhoog, ditmaal met de vierpersoons stoeltjeslift (met kap) die naast de Schwebebahn is gebouwd. Deze is een stuk sneller. We nemen nu de rechterflank van de Fichtelberg en skiën richting de Himmelsleiterlift. Verschillende blauwe pistes slingeren hier tussen de bomen naar beneden en vooral hier merken we het behoorlijke hoogteverschil. Je bent niet binnen een zucht beneden. Zowel mijn handen als Edo's voeten kunnen intussen wel een opwarmertje gebruiken. We lopen Sportbaude Waldeck binnen, een gezellig hutje met foto’s van plaatselijke skihelden van weleer aan de muur. Ik zie voormalig DDR-schansspringer en drievoudig olympisch kampioen Jens Weißflog aan de muur hangen, een bekendheid uit mijn jeugd die hier kennelijk is opgegroeid. Na een verwarmende koffie is het tijd om weer omhoog te gaan en de andere kant van het gebied te verkennen, bij de Kleine Fichtelberg. Via een slingerend bospad belanden we weer in de bewoonde wereld. Wat heet: hier schittert een extreem brede en verlichte oefenpiste in de zon die helemaal terugloopt naar Oberwiesenthal. Het wemelt er van de klasjes en beneden volgen ouders hun kinderen vanaf een van de terrasjes.

Berghut annex sportsbar
Berghut annex sportsbar
De Schwebebahn vanuit het dorp
De Schwebebahn vanuit het dorp

Meer dan een flank

We pakken nog een paar afdalingen en varianten hierop. Fichtelberg is echt een familiegebied, met dat verschil dat het door zijn verschillende bergflanken ook voor opgroeiende kinderen nog leuk is. Zij kunnen al prima hun eigen routes kiezen zonder het risico te verdwalen. Naast de Fichtelberg ligt trouwens nog een skigebied op de hoogste berg van het gehele Ertsgebergte, dat is de Klinovéc (1.244 meter). Deze ligt op Tsjechisch grondgebied maar de skipas is vanaf anderhalve dag ook hier geldig, waardoor je nog eens een kleine twintig kilometer aan pistes erbij krijgt. Een heus grensoverschrijdend wintersportgebied dus.

Bestemming 2: Silbersattel Steinach, Thüringer Wald

Tegen de avond rijden we verder naar het Thüringer Wald, dat andere middelgebergte in voormalig Oost-Duitsland. Hier wacht ‘s ochtends Axel Müller op ons, hij is eigenaar van de Skiarena Silbersattel Steinach. Dit skigebied, diep verscholen in het midden van Thüringen, telt slechts vijf kilometer aan pistes maar heeft grote ambities. Müller wil binnen twee jaar een gloednieuwe gondelbaan gerealiseerd hebben vanuit het dorp Steinach naar de Fellberg op 842 meter hoogte. Naast een gondel en een nieuw dalstation komt er een groot nieuw parkeerterrein om de extra bezoekers die hij verwacht plek te geven. Voor ons komt dit project te laat. Het huidige parkeerterrein ligt halverwege de berg op een ongewone, enigszins vervallen plek in de bossen. Een oud hotel en een uitgebrand schuurtje langs de weg markeren de toegang naar het skigebied.

De weg naar het skigebied van Silbersattel Steinach
De weg naar het skigebied van Silbersattel Steinach

Veelbelovende lesmethode

Vanaf hier is het een paar honderd meter lopen naar de piste. Met de ski’s op de schouder lopen we naar de lift, feitelijk het middelstation van het skigebied. Tijdens het wandelen loopt de eigenaar van de plaatselijke skischool ons tegemoet. De man vertelt dat Axel Müller iets verlaat is en hij maakt van de gelegenheid gebruik om ons te vertellen over zijn skischool en de geheel zelf ontwikkelde lesmethode. Volgens eigen zeggen leer je bij hem binnen een dag te skiën zónder gebruik te maken van de ‘ploegtechniek’. “Waarom mensen de ploegtechniek aanleren, om ze dat daarna weer af te leren?”, is zijn filosofie. Na deze fascinerende woorden – helaas hebben we geen tijd zo’n les te observeren – ontmoeten we Axel Müller. Hij exploiteert naast het skigebied onder andere een skiverhuur bij het middelstation, een bistro en een hotel in Steinach. Hier bij het middelstation geen spoor meer van achterstallig onderhoud, alles is netjes en verzorgd, al vind je geen moderne architectuur. In Silbersattel Steinach is alles vooral functioneel in zijn meest pure vorm. Alle wintersportvoorzieningen zijn er, maar zonder poespas.

Toppanorama op het Thüringer Wald
Toppanorama op het Thüringer Wald

Skiën in de wond van de berg

We kijken tegen een opvallend steile helling aan. Een vreemde gewaarwording als je het verder alleen maar glooiende Thüringer Wald hebt gezien. Een bord langs de weg verraadt dat we hier in een ‘Schieferbruch’ staan, een voormalige groeve waar leisteen werd gewonnen. In de ‘wond’ van de groeve zijn pistes aangelegd, waardoor een skigebied is ontstaan met bijzonder steil en uitdagend terrein. Er loopt een pikzwarte piste van de top naar het middelstation en bij voldoende sneeuw kun je zelfs serieus off-piste skiën. Geen lange afdalingen, maar ze hebben het toch maar! Het maakt het gebied atypisch gevarieerd terwijl het hoogteverschil tussen middelstation en top maar 150 meter bedraagt.

Steile hellingen in de voormalige groeve
Steile hellingen in de voormalige groeve

Ambitieoverschot

Op de top van de Fellberg staan nog meer plannen op stapel. Hier ligt een vlakke, blauwe piste waar vandaan je zo’n beetje het mooiste uitzicht van de hele regio hebt. Bij het ochtendgloren dalen op deze piste de eerste zonnestralen neer die de sneeuw goudgeel kleuren. Komend jaar komt er naast deze oefenpiste een aparte rodelafdaling. Met een nieuw aangelegde ‘zauberteppich’ worden dan naast wintersporters ook rodelliefhebbers naar boven gebracht. Dat de aansluitende piste een wat saaiig bospad is, is volgens Müller niet voor lang. Hier komt gelijktijdig een brede blauwe afdaling die aansluit op de andere pistes van dit gebied.

Een helling die veel wintersporters nu al kan bekoren is de ‘Wettkampfpiste’ onder het middelstation. Die wordt doorgetrokken tot aan het dorp, waardoor je vanaf het middelstation straks uitkomt op nog eens 200 hoogtemeters. Met een totaal van 350 hoogtemeters hebben we het dan ergens over. Bovendien kun je dan in Steinach de gondel nemen. Nee, aan ambitie ontbreekt het in Silbersattel Steinach niet.

De toekomstige pistekaart van Silbersattel Steinach
De toekomstige pistekaart van Silbersattel Steinach

Bestemming 3: Wurmberg, Harz

We gaan op weg naar onze laatste bestemming: de Harz. Rijdend door een aantal Duitse dorpjes ontdekken we het waarom van de leigroeve. Bijna alle huizen in dit deel van Duitsland zijn gebouwd van leisteen. We arriveren na een paar uur in Braunlage, een stadje aan de voet van de Wurmberg. Met 971 meter is de Wurmberg de op een na hoogste berg van de Harz. Het gelijknamige skigebied heeft met 2,8 kilometer bovendien de langste gondel van Noord-Duitsland.

Pittoresk Braunlage
Pittoresk Braunlage

Braunlage oogt heel wat toeristischer dan de vorige twee bestemmingen. Misschien heeft het ermee te maken dat we inmiddels in het voormalige West-Duitsland zitten, dat natuurlijk een langere toeristische traditie heeft. Het skigebied op de Wurmberg ligt tegen het vroegere IJzeren Gordijn aan. Op de top kijk je tegen de zendmasten van de Brocken, met 1141 meter de hoogste berg van de Harz, gelegen op grondgebied van de voormalige DDR. Tijdens de Koude Oorlog was de Brocken een strategisch belangrijke berg. Onder het DDR-regime was de bergtop volgebouwd met spionage-apparatuur om bij de westerse broer te kunnen gluren. Dit stukje historie zie je ook terug in het skigebied. De Nordhang, die onder de top van de Wurmberg begint, is slechts 450 meter lang (100 hoogtemeters) terwijl de berg veel verder doorloopt. Je skiet hier tegen het voormalige IJzeren Gordijn aan, de huidige grens tussen Nedersaksen en Saksen-Anhalt.

Een batterij sneeuwlanzen houdt alles wit, beneden de parkeerplaats van Hexenritt
Een batterij sneeuwlanzen houdt alles wit, beneden de parkeerplaats van Hexenritt

Steile top

Vanuit Braunlage gaat er een gondel omhoog naar de Wurmberg. Edo en ik stappen echter in de stoeltjeslift bij het rustige Hexenritt, iets verderop. We kijken vanuit de lift tegen een lange, verleidelijke piste aan die beneden extreem breed uitwaaiert. Niet alleen de snellere instap is een reden om bij Hexenritt te starten, de brede vlakke piste onderaan de helling kan voor beginnende skiërs ook een reden zijn.

Bovenin zijn de pistes steiler. Anders dan in Thüringen steekt de Wurmberg als een soort koepel boven het landschap uit. Daardoor is de Hexenrittpiste vanaf de top een pittige afdaling die de kleur zwart dubbel en dwars verdient. Ook aan de andere kant van de berg, onder de gondel, kun je de eerste paar honderd meter flink snelheid maken. Maar ook dit derde skigebied geeft een verrassende wending. Aan welke kant je ook afdaalt, alle pistes naar het dal hebben een glooiende uitloop. Hierdoor is de dalafdaling naar Braunlage ook zo lang; je skiet vier kilometer aan een stuk. Het is jammer dat de snelheid er op het laatste stuk een beetje uitgaat, anders zou je je bijna in de Alpen wanen.

Best steil
Best steil
...en een flink hoogteverschil
...en een flink hoogteverschil

De praktijk is dat het nog drie uur rijden is naar de Nederlandse grens. Een ervaring rijker halen we ‘s avonds onze ski’s uit de auto. Zoveel gezien, zoveel indrukken en zo weinig moeite hoeven doen om de hectiek van de voorjaarsvakantie te ontvluchten. Dat had ik niet verwacht in een land van bijna vijftien miljoen wintersporters.

Dit is een bewerkte versie van het artikel dat verscheen in Wintersport Magazine #41

Op de hoogte blijven van de laatste artikelen? Meld je aan voor onze wekelijkse nieuwsbrief!


Plaats een reactie

Om te posten op dit forum heb je een account nodig. Login of maak een account aan.

Reacties

  • Matthias123 7 december 2018 · 07:16
    @Roel bij Silbersattel Steinach staat dat er straks 350 hoogtemeters overbrugt kunnen worden. Maar wanneer het van 590 - 840m loopt kom ik zelf op 250m of zie ik wat over het hoofd?
    Born to Ride
  • Roel admin 7 december 2018 · 07:46
    Het dorp ligt op 500m, daar kun je dan naartoe skiën.
    Weerman, skiër, Limburger
  • Matthias123 7 december 2018 · 07:55
    aha het lijkt net of dat op 590m ligt wanneer ik het kaartje bekijk. Maar 100m extra is in zo'n geval een hele mooie uitbreiding.
    Born to Ride
  • Sjaak27 7 december 2018 · 08:36
    Leuk om te lezen. Baal er wel van dat dit soort gebieden voor mij net te ver zijn (800km) om niet te kiezen voor Voralberg.
  • Paul 7 december 2018 · 08:55
    Verrassend stukje proza en wat mij betreft een mooi alternatief voor Winterberg/Willingen. Zoals het ons Nederlanders betaamt.. hoe ligt de prijs-kwaliteit verhouding? Eten, drinken en apres-ski? Drukte in en rondom het weekend?
    Paul Scholten
  • Thomas 7 december 2018 · 09:37
    Wurmberg is een schitterend gebied. Het enige hele grote nadeel is dat het verschrikkelijk druk is. Ze hebben tevens prachtige uitbreidingsplannen die feitelijk al jaren geleden uitgevoerd hadden moeten worden, maar continu worden tegen gehouden door de politiek (groenen). Zo zal er een gondel vanuit Schierke gerealiseerd gaan worden, alsmede een westhang met 300 meter hoogteverschil. Jammer, want dit gebied heeft daadwerkelijk de potentie om het mooiste skigebied in het middelgebergte te worden. Landschappelijk veel interessanter dan het Sauerland en vanuit het oosten van het land slechts een uurtje verder rijden.
    Even a bad day skiing is better then a good day at work
  • Roy83 7 december 2018 · 10:34
    @Paul: ik denk dat het wel een stukje verder rijden is dan Willingen en Winterberg 😃. Qua prijzen; ik ben ooit wezen skiën op de Arber, bij de Tsjechische grens. Ik heb geen idee of dat voormalig Oost-Duitsland is, maar dat was wel goedkoop (volgens mij vergelijkbaar met Winterberg, accomodatie misschien wel iets goedkoper). Klein gebied (denk 25 km, 5 liften ofzo), maar groot genoeg voor beginners die een weekendje willen skiën. Met name les was goedkoop daar.

    @Thomas
    : dat is inderdaad ook wat ik er over lees, dat het zo druk is. Jammer, ik had er graag eens gekeken maar niet als het inderdaad zo druk is. Is dat alleen in de weekenden of ook doordeweek?
    *bericht bewerkt door Roy83 op 7 dec 2018 10:36 (17% bewerkt)
    #helmetsarecool
  • Thomas 7 december 2018 · 10:56
    @Paul: ik denk dat het wel een stukje verder rijden is dan Willingen en Winterberg 😃. Qua prijzen; ik ben ooit wezen skiën op de Arber, bij de Tsjechische grens. Ik heb geen idee of dat voormalig Oost-Duitsland is, maar dat was wel goedkoop (volgens mij vergelijkbaar met Winterberg, accomodatie misschien wel iets goedkoper). Klein gebied (denk 25 km, 5 liften ofzo), maar groot genoeg voor beginners die een weekendje willen skiën. Met name les was goedkoop daar.

    @Thomas
    : dat is inderdaad ook wat ik er over lees, dat het zo druk is. Jammer, ik had er graag eens gekeken maar niet als het inderdaad zo druk is. Is dat alleen in de weekenden of ook doordeweek?Roy83 op 7 dec 2018 10:34


    Doordeweeks is prima te doen zover ik weet. Weekenden is zaterdags een stuk beter dan zondags. Ontwijk de vakanties.
    Even a bad day skiing is better then a good day at work
  • Frans 7 december 2018 · 12:21
    De Harz kan inderdaad ongeloofelijk viesdruk zijn in de weekenden en vakanties. Vooral de Wurmberg, St. Andreasberg en Bocksberg, maar ook de kleine gebieden zijn dan overspoeld met mensenmassa's, waar je in het Sauerland (bij voldoende natuursneeuw) altijd nog rustige alternatieven kunt vinden. Buiten de weekeneden en Duitse en Deense schoolvakanties, zeker tijdens de Nederlandse krokusvakantie, is er inderdaad weinig te doen.

    @Roel
    : De titel van deze blog "Oost-Duitsland" en dan Wurmberg als derde skigebied ligt natuurlijk gevoelig voor een skigebied in het westen dat notabene in een deelstaat ligt dat aan Nederland grenst. 😉 Sowieso ligt de uitdrukking "voormalige DDR" of "voormalig Oost-Duitsland" op een erg gevoelige snaar in het oosten. Als Nederlander zal men er overheen kijken (alhoewel mij werd het in 2010 meteen al niet in dank afgenomen), maar als je over het hier en nu praat is het beter "nieuwe deelstaten" te noemen of gewoon de deelstaat bij naam te noemen. De termen "DDR" en "Oost-Duitsland" gebruikt men eigenlijk alleen nog als je het echt over voor 1990 hebt.

    Voor de rest een leuke blog. Ook over dergelijke gebieden mag best eens vaker bericht worden, alhoewel mogelijk alleen een klein aantal zich ervoor interesseert. Er zijn ook al jaren plannen om Oberwiesenthal met het Tsjechische Klínovec te verbinden. Ook een mooi skigebied btw. Hadden jullie meteen nog even mee moeten pakken. 😃
    *bericht bewerkt door Frans op 7 dec 2018 12:22
  • Bas. 7 december 2018 · 18:37
    In 2015 een keer een weekend in Braunlage wezen skiën. Het skigebiedje is leuk voor een dag. Op papier kun je zelfs 400 hoogtemeters skiën maar de piste onder het middelstation kun je eigenlijk geen echte piste noemen. Desondanks ben ik enorm gefascineerd geraakt door de Harz. Enigszins stoort het mij dat dit gebergte met zo veel potentie zo matig benut wordt.
    De piste richting de Brocken die bij het voormalig ijzeren gordijn uit komt is inderdaad te kort en kan nog veel verder doorgetrokken worden. Ook een verbinding met Schierke en dan met de Brocken zelf zou fantastisch zijn. De Brocken is met 1141 meter best een indrukwekkend bergmassief wanneer je het vergelijkt met bijvoorbeeld het Sauerland. Wanneer deze berg bij het skigebied aangesloten kan worden kunnen afdalingen met 400-500 hoogtemeters makkelijk gerealiseerd worden. Helaas ziet het er niet naar uit dat dit op korte termijn gaat gebeuren.
    Erg jammer, want verder heeft de Harz alles. Braunlage is een gezellig dorp met veel authentieke restaurants. Verder vind je in de omgeving kastelen, enorm mooie stadjes zoals Wernigerode en Goslar, Veel onaangetaste natuur en alles ademt een identieke en onvervangbare sfeer uit.

    Een ander leuk alternatief voor de Alpen is Feldberg. Dit is ook erg geschikt voor een goedkoop skiweekend. Hier kun je ruim 400 hoogtemeters maken en de liften zijn erg modern voor een gebied dat niet in het Sauerland ligt. Vooral nu recentelijk de Zeigerbahn erbij gekomen is.
    *bericht bewerkt door Bas. op 7 dec 2018 19:04 (1% bewerkt)
  • Ferdinand 7 december 2018 · 19:38
    Was afgelopen zomer in Bozi Dar, op de Klinovec en in Oberwiesenthal. Nu valt ook het kwartje waarom op de grens geen spoor te zien was van de tijd vóór 1990. De staatsgrens met het westen lag toen een stuk zuidelijker...


    fijne site hè, dat wintersport.nl?

Plaats een reactie

Om te posten op dit forum heb je een account nodig. Login of maak een account aan.